Bóg strachu w Warhammerze - rozważania

M Niedostępny

GW ma dość dwuznaczny stosunek do pomniejszych bogów Chaosu. Teoretycznie, jest mnóstwo w Osnowie/Królestwie Chaosu, walczących o przetrwanie. W praktyce - niemal nigdy ich nie widzimy. No dobra, w fantasy przynajmniej mamy Rogatego Szczura i Hashita (plus jednorazowe cuda w rodzaju Zuvassina i Necoho), ale w 40k – nic. Ilekroć na horyzoncie pojawia się chaotyczny byt teoretycznie mogący być kimś spoza Wielkiej Czwórki, okazuje się, że to i tak jeden z nich, ewentualnie jakiś większy demon czy książę demonów, ale nie pomniejszy bóg, bo nie.

Dobrze to widać na przykładzie Vashtorra – teoretycznie, zrobienie z niego pomniejszego boga nie powinno być problemem, ale jednak GW jakoś nie chce zrobić tego kroku, pozostając przy „no, mooooże jest bogiem, ale jednak chyba większym demonem Chaosu Niepodzielonego).

Tymczasem, gdyby można było wprowadzić takie nowe bóstwo, ja bym był zdecydowanie za bogiem strachu. Dlaczego? Strach jest jednym z najsilniejszych, najważniejszych i najpowszechniejszych uczuć, a jednocześnie ma już swoją reprezentację wśród wyznawców Chaosu – Night Lords – ale nie wśród bogów.

Khorne absolutnie nie jest bogiem strachu. On tchórzostwa nienawidzi (jeszcze bardziej, niż wszystkiego innego) ta dalece, że zabrania używania magii (przywoływanie demonów i tworzenie magicznej broni najwyraźniej jest wyjątkiem), a walkę na dystans czy nadmierne taktyczne kombinowanie traktuje co najmniej z dużą niechęcią. „Ale jego wyznawcy budzą strach wśród swoich ofiar!”. Tyle, że Khorne tego nie chce. On woli, kiedy zaatakowani odważnie się bronią i kontratakują. Marzeniem Khorne'a nie jest świat, w którym słabi boją się silnych, tylko świat, w którym każdy jest nieustraszonych berserkerem, zawsze dążącym do walki.

Tzeentch z jego zamiłowaniem do sekretów, mógłby się kojarzyć ze strachem... Ale on nie trzyma rzeczy w tajemnicy ze strachu, lecz, żeby móc je użyć w swoich intrygach. Poza tym, jest bogiem nadziei, która jest oczywistym przeciwieństwem strachu – oraz kwestii takich, jak ambicja, dążenie do ciągłej zmiany czy zdobywanie niekonwencjonalnej, zakazanej wiedzy – które też raczej niekoniecznie idą z nim w parze.

Nurgle nie jest bogiem strachu, jest bogiem rozpaczy, a jeszcze bardziej – pogodzenia się z losem. Strach to „OJEJ OJEJ, straszne rzeczy się mogą wydarzyć, czy zdołam przed nimi uciec?! Pewnie nie, OJEJ OJEJ!”, tymczasem Nurgle to „Straszne rzeczy się wydarzą na pewno, tak działa świat, należy się z nimi pogodzić, a jeszcze lepiej zaakceptować z wyciągniętymi ramionami, zamiast się zamartwiać bez sensu”.

Slaanesh – niektórzy mogliby powiedzieć „Slaanesh jest bogiem ekscesu, więc jak się bardzo, bardzo boisz, to go karmisz”. No Ok, tylko, że Slaanesh karmiący się ekscesem związanym z konfliktami czy ambicją, jakoś nie wyklucza istnienia oddzielnych bogów dedykowanych tym dziedzinom.

„No ale kto miałby czcić takiego boga? Przecież tchórzostwo zniechęca do działania!”. Cóż, strach czasem MOTYWUJE do działania. Nierzadko motywuje ludzi do rozsądnego zapobiegania czy unikania zagrożeń (w końcu bogowie Chaosu mają też pozytywne aspekty), ale najbardziej szkodliwym wyznawcą strachu jest ktoś, kto bardzo się boi innych... i właśnie dlatego chce budzić strach wśród nich – czyli taki stereotypowy „bully”. I tutaj właśnie doskonałym przykładem są Night Lords. Z jednej strony, podstawą ich taktyki jest terroryzowanie atakowanych społeczności – z drugiej, kiedy natrafiają na silnego przeciwnika, jakimś dziwnym trafem mają tendencję do nagłego przypominania sobie, że zostawili w domu włączone żelazko. Wśród mieszkańców Imperium – zwłaszcza niższych i średnich klas – też na pewno można znaleźć wiele osób podatnych na wpływy boga strachu, ludzi którzy panicznie się boją swoich zwierzchników, a jednocześnie marzą – nie o bogactwie, władzy, nawet nie o zamordowaniu swoich prześladowców – ale przede wszystkim o tym, żeby zobaczyć choć raz w ICH oczach strach. Z drugiej strony, wśród elit mamy ludzi, którzy bezustannie, paranoicznie boją się swojego upadku, więc w ramach „ataku uprzedzającego”, chcą, żeby inni bali się ich tak dalece, by nie myśleć o spisku.

Bogowie Chaosu to nie tylko personifikacje ludzkich emocji, ale również fundamentalnych zjawisk wszechświata. Bóg strachu mógłby być patronem izolacji – świat materii w pełni przekształcony przez niego sprowadzałby się do pojedynczych atomów, z których każdy znajduje się tak daleko, jak to możliwe, od innych, by jak najmniej ulegać ich wpływowi. Odbiciem tego byłaby struktura jego kultów, składająca się z jak najluźniej powiązanych niewielkich komórek czy wręcz pojedynczych kultystów, z których każde żyje w paranoicznym strachu, że inni go zdradzą/zawiodą, więc należy jak najmniej na nich polegać.