Dorzucę swoje pięć groszy i też się przywitam.
Także witam się.

Fruwacz zorientował się dopiero po tym jak przetarł zaspane oczy i się przeciągnął, że jego „karabin”, który jeszcze chwilę temu trzymał instynktownie przy kolanie był tylko kijem od szczotki. Ot, kawałek drewna, który wziął odruchowo, bo ręce szukały broni. Prawdziwej broni nikt wam jeszcze nie oddał. I wy też po nią jeszcze nie poszliście.

Prowadzeni zapachem zupy trafiliście do prowizorycznej stołówki, szerokiej wnęki jaskini, gdzie wzdłuż ścian stały długie, zbite z desek stoły. Nad nimi wisiały lampy naftowe i kilka prowizorycznych żarówek, zasilanych z czegoś, co wyraźnie miało lepsze dni.

Za wielkim, osmalonym kotłem krzątała się staruszka o twarzy pooranej zmarszczkami jak wyschnięta ziemia. Uśmiechała się do każdego, jakby widziała w nim kogoś dawno niewidzianego. Nabierała zupę chochlą z wprawą kogoś, kto robi to od lat.

— Proszę, kochani, jedzcie, póki ciepłe — powiedziała, nalewając wam solidne porcje. — Dziś dobra. Z kóz górskich. Nasi chłopcy wczoraj jedną upolowali. No i grzyby jaskiniowe, takie białe, miękkie… Nie bójcie się, jak się je dobrze wygotuje, to nawet nie zabijają. — mrugnęła porozumiewawczo.

Zupa pachniała tłusto i sycąco. Po raz pierwszy od dawna czymś więcej niż sucharami i konserwą. Przy sąsiednim stole kilku ludzi rozmawiało półgłosem, ale w jaskini dźwięk niósł się mimowolnie.

— Mówię ci, znowu ktoś nie wrócił z korytarza D-14…
— A nie mówiłem? Czort wie, jakie tam licho siedzi.
— Dawno ten tunel powinni podsadzić. Po co nam taka dziura w ziemi?
— Popiół mówił, żeby jeszcze poczekać… Ale ile można czekać?

Gdzieś dalej, bliżej jednej ze ścian, zbierała się grupka ludzi. Rozstawiali prowizoryczne ławy, ktoś rozwieszał kawałek płótna z jakimś prostym symbolem. Ojciec Ewald, zwany Popiołem, stał z boku, rozmawiając cicho z kilkoma osobami. Poranna msza miała się zacząć niedługo, bez dzwonów, bez patosu. Po prostu ciszą.

Z drugiej strony jaskini słychać było zupełnie inny dźwięk: metal o metal, warkot i głośne przekleństwa. Hanka „Ember” wraz z kilkoma technikami klęczała przy starym generatorze diesla. Silnik był rozbebeszony, ręce mieli czarne od smaru.

— Ja pierdolę, kto to tak składał?! — wydarła się Hanka. — To nie jest filtr, to jest prowokacja!
— Działał wczoraj…
— Wczoraj to ja byłam młodsza! Podaj klucz, ten większy!

Jar był bezpieczny. Ale nie dlatego, że pozwalano tu chodzić z giwerą. Liora usiadła obok Noa z miską zupy w dłoniach. Zjadła kilka łyżek w ciszy, po czym spojrzała na niego bokiem.

— Hej… — odezwała się cicho. — Jakbyś jednak szedł sprawdzić ten punkt obserwacyjny. To idę z tobą. - wzruszyła ramionami. — Nie widzi mi się siedzenie całe życie pod skalnym sufitem. Nawet jeśli tu jest… Spokojnie.

Przed wami był dzień. Jar niczego nie wymagał. Droga jeszcze milczała.

Wół i Fruwacz

W kuchni wciąż panował ruch. Kilku ludzi kończyło śniadanie, ktoś donosił wodę, ktoś inny odkładał skrzynki z miskami. W samym środku tego wszystkiego stał Wół.
Rękawy miał podwinięte, dłonie w pianie i z zaskakującą energią szorował kolejną miskę.
— No patrzcie tylko! — zawołał do staruszki przy kotle. — Człowiek pół życia po pustkowiach, a dopiero w jaskini robi się z niego kuchennego specjalistę!
Staruszka parsknęła śmiechem.
— Szoruj dalej, niedźwiedziu.
— Niedźwiedziu?! — Wół uniósł brwi. — To ja tu kulturę wprowadzam!
Wtedy w drzwiach pojawił się Fruwacz. Wół od razu go zauważył.
— O! Młody! — zawołał. — Myślałem, żeś się gdzieś w tych dziurach zgubił. Chodź tu. Najpierw człowiek je, potem ratuje świat.

Noa i Liora

Tymczasem Noa pochylał się nad dużym arkuszem papieru na stole u Agi. To nie była mapa powierzchni. To był przekrój Jaru, ręcznie rysowany schemat poziomów schodzących w głąb ziemi.
Palec Cohena powoli zsunął się w dół rysunku. Główna Sala. Kanały pomp. Stare tunele.
Aż w końcu prawie na samym dole zobaczył oznaczenie: D-14
Jeśli rysunek był dokładny… tunel znajdował się jakieś czternaście poziomów pod nimi.
Aga zauważyła jego spojrzenie.
— Nawet nie myśl tam isć — powiedziała krótko.

Noa i Liora

Aga wysłuchała Noa bez przerywania, tylko raz skinęła głową, jakby odhaczała kolejne punkty w głowie.
— Dwie godziny — powtórzyła krótko. — Wystarczy.

Nie było zbędnych słów. Wszystko poszło sprawnie. Liora zniknęła na chwilę i wróciła już przygotowana. Miała na sobie cieplejszą, dopasowaną kurtkę z grubego materiału, rękawy spięte paskami, żeby nie łapały wiatru. Włosy związała ciasno z tyłu, broń poprawiła odruchowo, jak ktoś, kto robi to od dawna. Nie wyglądała już jak ktoś „z zewnątrz”. Bardziej jak ktoś, kto zaraz rusza w trasę.
— Gotowa — rzuciła krótko do Noa.

W tym czasie ludzie Agi przynieśli sprzęt. Nic luksusowego, ale sprawdzone:
— amunicja w dwóch pakunkach,
— stare, ale zadbane lornetki,
— noże i jeden krótki karabinek zapasowy,
— grube płaszcze przeciw wiatrowi,
— małe radio na krótkim zasięgu, zastrzeżone tylko do sytuacji awaryjnych.
— Nie gadacie przez to, jeśli nie musicie — dodała Aga. — Jak coś nasłuchuje, to szybciej niż wy.
Na koniec pojawił się przewodnik. Chudy, spalony słońcem facet o twarzy, która widziała za dużo wiatru i za mało snu. Corley. Kiwnął tylko głową.
— Ruszamy — powiedział. — Lepiej zanim zmieni się wiatr.

Droga wyjścia z Jaru nie była oczywista. Nie było bramy ani tunelu, który można by zapamiętać. Szli wąskimi przejściami, potem stromym podejściem między skałami, aż w końcu światło zaczęło się zmieniać. Z ciemnego w szare. Ze szarego w prawdziwe. Na zewnątrz uderzył ich chłód i przestrzeń. Masyw rozciągał się wokół nich jak poszarpane morze kamienia. Suche koryta rzek przecinały teren jak blizny, wiatr niósł pył i zapach zimna.
Corley ruszył pierwszy, pewnie, bez oglądania się.
— To nie jest teren, który wybacza — rzucił przez ramię. — Ścieżki się zmieniają. Skały się osuwają. Jak zgubisz kierunek, ciężko się wraca.
Wskazał daleko przed siebie.
— Punkt obserwacyjny jest tam. W linii prostej niedaleko. W praktyce… — prychnął — Zobaczycie.
Zerknął na nich krótko.
— I jeszcze jedno. Jak zrobi się za cicho… To znaczy, że coś was już widzi.
I ruszyli.

Fruwacz

Wyjście z Jaru nie wyglądało jak wyjście. Bardziej jak przypadkowa szczelina między skałami, którą łatwo było przeoczyć, jeśli nie wiedziało się, gdzie patrzeć. Strażnik zaprowadził go tam bez słowa, tylko na koniec zatrzymał się i sięgnął do kieszeni.
Wyciągnął coś jeszcze. Mały kawałek metalu na cienkim rzemyku. Wyglądał jak fragment starej płytki, zielonkawe ścieżki, drobne punkty lutownicze, nic szczególnego.
— Załóż — powiedział krótko. — Nie zdejmuj.
Fruwacz spojrzał na niego krótko, ale bez pytań przewiesił to przez szyję.
— Jak trafisz gdzie trzeba… — dodał strażnik — …to będą wiedzieć, że nie jesteś celem.
I tyle. Żadnych wyjaśnień. Potem już tylko skała, wiatr i przestrzeń.

Wyjście z Jaru zniknęło za jego plecami szybciej, niż się spodziewał. Wół jeszcze coś krzyknął, coś o czaszkach i rosole, ale wiatr połknął słowa. Została tylko droga. Sucha rzeka prowadziła go na południe. Szeroka, wygodna, zdradliwie odsłonięta. Szło się dobrze. Za dobrze. Bez osłony, bez miejsca na błąd. Czas płynął nierówno. Słońce przesunęło się wysoko, potem zaczęło opadać.

Najpierw była cisza. Potem zapach. Metal. Pył. Krew.
Zatrzymał się na krawędzi obniżenia. W dole niewielkie obozowisko, ognisko pośrodku, jakieś auto i poszatkowany przez kule namiot ze starego brezentu. Pod brezentem na krzesełku siedziała jeden człowiek. Prochowiec, kominiarka, gogle. Nieruchomy. Zbyt nieruchomy. Głowa uniosła się minimalnie, zanim Fruwacz zdążył zejść niżej.
Wokół tego obozu pięć ciał, umundurowanie zdradzało ich pochodzenie. Czarna Dywizja. Leżeli jak do odpoczynku, tylko krwawe otwory w ich ciałach zdradzało że to wieczny odpoczynek. Broń leżała obok ciał.
— Półtora dnia — odezwał się głos. Prawie ludzki. Zbyt równy. — Szybciej niż zakładałem.
Cisza. Wzrok zsunął się na szyję Fruwacza. Na płytkę.
— Rozpoznany. – padł bardziej komunikat, niż komentarz.
Wstał z krzesełka i zrobił kilka kroków w stronę Fruwacza.
— Podejdź. Nie zareagują. – wskazał ciała. — Nazywam się Ravel. Przyniosłeś coś?

Wół

Wół jeszcze przez chwilę śmiał się z kimś przy balii, ale szybko okazało się, że praca w kuchni to dopiero początek.
— Ty, niedźwiedziu! — krzyknął ktoś z boku. — Skoro masz ręce do roboty, to chodź, przydasz się gdzie indziej.
To była Hanka zwana Ember.
Stała przy wejściu do kantyny, ubrudzona smarem, z kluczem w ręce i miną człowieka, który właśnie stracił cierpliwość do świata.
— Generator nam znowu siada — rzuciła bez wstępu. — A pompy zaczynają się dławić. Jak to puści, to będziemy mieli tu basen zamiast Jaru.
Zmierzyła Woła wzrokiem.
— Znasz się na tym trochę?
Nie czekała na odpowiedź. Odwróciła się i ruszyła w dół.

Wół poganiany przez kucharkę, a w jej mniemaniu zachęcany, poszedł za nią. Opuścili główną salę, wchodząc do tuneli z żelbetu. Zniknął zapach jedzenia, pojawiła się wilgoć, rdza, stary olej. Kanały ciągnęły się jak betonowe żyły. Generator stał w bocznej komorze. Duży, stary, rozebrany.
— Odpala — rzuciła Hanka. — Ale się dławi. Pompy nie dostają mocy. Ciśnienie siada.
Kopnęła obudowę.
— Ktoś tu grzebał. I spierdolił. I chuj wie kto, czy ten jebany kret o którym tyle gada Aga czy po prostu moi ludzie to pierdoły.
Rzuciła Wołowi klucz.
— Wiem czym przyjechaliście, więc musicie umieć mechanikować. Twoi koledzy nie wyglądają na mechaników. Padło na Ciebie. Znajdź co. Moi technicy poszli na niższe piętra szukać jakiś części zamiennych, jakbyś się pytał czy ktoś Ci pomoże. JA CI POMOGĘ. – zakomunikowała.

Gdzieś głębiej kapnęła woda. Raz i drugi. Echo poniosło się dalej, niż powinno.

Przy stoliku siedziało trzech mężczyzn.
Jeden starszy, siwy, wychudzony, twarz miał pooraną zmarszczkami jak ściana jaskini. Ręce grube, spracowane, palce powykręcane od lat pracy z kilofem. Drugi był młodszy, na oko dwudziestokilkuletni, nerwowy, nie potrafił usiedzieć spokojnie. Brud pod paznokciami, oczy podkrążone od niewyspania. Trzeci był chudym mechanikiem w okularach z porysowanymi szkłami, z palcami poplamionymi kredą i smarem.

Zapadła chwila ciszy. Młodszy prychnął nerwowo.
— Ty tak serio?
— To oni. Ci złapani przy trasie — rzucił mechanik.
Starszy odstawił miskę. Powoli. Jakby zastanawiał się, czy w ogóle warto zaczynać.
— Serio było wtedy, kiedy pierwszy raz ktoś nie wrócił — powiedział w końcu. — Potem było już tylko… głupio.
— Głupio? — zapytał strażnik Jaru ze stolika obok, który podłapał temat.
— Bo nikt tam nie ginął jak w bajkach — wtrącił młodszy. — Żadnych krzyków. Żadnej krwi. Wchodzili i… nie wychodzili.
Starszy skinął głową.
— D-14 to stary korytarz techniczny. Przedwojenny. Głęboki. Suchy. Bez zawałów. Idealny do roboty. — Prychnął gorzko. — Za idealny.
— Co znaczy „za idealny”? — dopytał strażnik spokojnie.
— Że idziesz i masz wrażenie, że wszystko się zgadza. — Starszy potarł dłonie. — Kroki się liczą. Echo wraca. Lampy świecą. Tylko… po jakimś czasie przestajesz wiedzieć, czy idziesz do przodu, czy w kółko. A powrotu nie ma.
Młodszy przełknął ślinę.
— Mój brat tam poszedł. Zostawił kilof przy ścianie. Jakby uznał, że już mu niepotrzebny. — wyszeptał. — Znaleźliśmy go trzy dni później. Siedział pod ścianą. Jeszcze żywy. Uśmiechnięty. Nie chciał wracać. Zabraliśmy go siłą. Dzień później podciął sobie żyły.
Strażnik nie drgnął.
— A Bran? — zapytał po chwili. — On tam był.
Starszy spojrzał na niego uważnie.
— Był. I wrócił tylko dlatego, że zrobił coś, czego normalny człowiek by nie zrobił.
— Co? — padło pytanie od drugiej strony stołu, od mechanika.
Starszy zawahał się, po czym odpowiedział:
— Zrobił sobie krzywdę. Poważną. Żeby poczuć, że jeszcze jest sobą. — westchnął. — Powiedział potem, że korytarz go „zapraszał”. Nie groził. Nie straszył. Po prostu obiecywał spokój.
Młodszy dodał cicho:
— Dlatego nikt tam już nie chodzi. Bo to nie miejsce, które zabija. To miejsce, które mówi: zostań. I ludzie zostają. Umierają z głodu, z pragnienia albo z wycieńczenia, błądząc w kółko.
Mechanik odstawił miskę.
— Musisz wiedzieć… — zwrócił się do Noa, przecierając brudnym od smaru palcem okulary. — Wolny Jar to system jaskiń krasowych, szczelin i podziemnych cieków wodnych, połączony z państwowym kompleksem wydobywczo-technicznym. Ale… — zawahał się. — Pierwsi, którzy zaczęli eksplorować ten system, znajdowali dużo rządowej i wojskowej dokumentacji. Co może znaczyć, że było tu coś jeszcze. Ta rozległa komora, którą widzicie… to zaledwie ułamek całego kompleksu.

Jar żył swoim powolnym, podziemnym rytmem. Nie było tu dnia ani nocy, tylko zmiany ognia w paleniskach, kolejki do wody i ciche sygnały ludzi, którzy nauczyli się istnieć bez nieba.

Wół — przy palenisku
Stosy misek malały powoli, choć wydawało się, że ktoś ciągle dokłada nowe. Wół pracował ciężko, ale z tym swoim upartym luzem, który nie pozwalał traktować roboty jak kary.

Staruszka przy kotle prychnęła pod nosem, gdy rzucił kolejnym żartem, ale kąciki jej ust drgnęły.
— Jak tak dalej będziesz gadał, wielkoludzie, to jeszcze ktoś pomyśli, że ci tu dobrze — mruknęła, podając mu kolejną porcję naczyń.
Ktoś w kolejce parsknął śmiechem. Ktoś inny rzucił krótkie „dzięki” za czystą miskę. Nic wielkiego. Ale Jar zapamiętywał takie rzeczy.

Fruwacz — między pomostami
Pomost skrzypiał cicho pod butami wartownika, który minął Fruwacza bez słowa. Nie było w tym ignorowania, raczej milczące uznanie obecności.
Z góry kapała woda, gdzieś dalej lina transportowa poruszała się z miękkim szelestem. Wszystko działało, jak powinno. Nie perfekcyjnie. Ale wystarczająco, by przetrwać.

Fruwacz czuł napięcie pod skórą. Jar był bezpieczny, ale bezpieczeństwo nie oznaczało ruchu. A on potrzebował ruchu. Gdzieś z niższych poziomów dobiegł krótki gwizd, sygnał zmiany warty. Krótki, konkretny. Jak w miejscu, które nie może sobie pozwolić na chaos.

Noa i Liora — przy kanałach stacji pomp
Liora znalazła Agę tam, gdzie spodziewała się ją znaleźć: w betonowej chacie, przy prowizorycznym stole zasłanym mapami, kawałkami kredy i drobnymi znacznikami zrobionymi z kapsli i śrub.
Aga „Szelest” podniosła wzrok, zanim jeszcze Liora zdążyła się odezwać.
— Wiedziałam, że przyjdziesz — rzuciła spokojnie. — Pytanie było tylko: sama czy z kimś.
Chwilę później, po krótkiej rozmowie, Liora przyprowadziła Noa któremu przeszkodziła w spacerze.
— Aga czeka. – rzuciła tylko.
Chwilę później Aga mierzyła Noa spojrzeniem, które nie było ani wrogie, ani ciepłe. Raczej dokładne.
— Liora mówi, że interesuje was punkt obserwacyjny. — sięgnęła po jeden z kapsli i przesunęła go po mapie. — Stara strażnica. Przed upadkiem używana przez strażników parku, potem używana przez różnych… Aż w końcu przez nas.

Zatrzymała kapsel na skrzyżowaniu cienkich linii.
— Jar potrzebuje wiedzieć, dlaczego nasi zamilkli. Kto tam teraz zajrzał. Szlaki się zmieniają. Ludzie też. A my wolimy nie dowiadywać się o problemach, kiedy stoją już przy wejściu.
Spojrzała na Noa, potem na Liorę.
— To nie jest wyprawa w nieznane. Droga istnieje. Ryzyko też. Ale nie szukamy bohaterów. Tylko oczu i rozsądku.
Zza jednego z filarów wyszedł szczupły mężczyzna o ciemnych włosach i spojrzeniu kogoś, kto przywykł patrzeć dalej niż inni. Na jednym ramieniu miał przewieszoną lekką torbę, na drugim dubeltówkę, a przy pasie krótki nóż i lornetkę z porysowanymi szkłami.
Aga skinęła w jego stronę.
— Corley. Zna te góry bardzo dobrze, drogi i wszystkie miejsca, w których można zniknąć, gdy coś pójdzie źle.
Mężczyzna przywitał się krótkim kiwnięciem głowy.
— Zaprowadzę was tak daleko, jak się tylko da. — powiedział spokojnie. — Ja tylko doprowadzam ludzi tam, gdzie kończy się mapa, a zaczyna decyzja. Umiem zrobić użytek ze starej Dory – tu poklepał dubeltówkę. – ale komandos ze mnie żaden.
Aga złożyła ręce na piersi.
— Jak chcecie iść, ruszacie jeszcze dziś. Im szybciej się dowiemy co się stało z naszymi, tym spokojniej Jar będzie spał.

Liora pochyliła się nad mapą, przez chwilę w milczeniu śledząc linię prowadzącą do wieży. Na jej twarzy widać było skupienie i doświadczenie, jakie wpoiły jej Srebrne Włócznie.
— Kiedy ostatni raz mieliście z nimi kontakt? — zapytała w końcu spokojnie. — I ilu ludzi tam było?
Aga nie odrywała wzroku od kapsla oznaczającego strażnicę.
— Tydzień temu. Ośmiu. Dwie trzyosobowe wachty i dwóch kurierów między wieżą a Jarem. Meldunki szły normalnie… Aż przestały.
Liora skinęła lekko głową.
— Nagłe urwanie czy coś wcześniej zaczęło się psuć?
— Nagłe. — odparła Aga. — Żadnych sygnałów ostrzegawczych.
Liora przesunęła palcem po bocznej ścieżce.
— Ktoś kręcił się w okolicy? Nomadzi, Włócznie, Dywizja?
— Nie mamy raportów. — Aga pokręciła głową. — Cisza z wieży była pierwszym znakiem, że coś jest nie tak.
— Co dokładnie zostało w samej strażnicy? — dopytała Liora. — Punkt obserwacyjny, zapasy, radio? Jaki był jej cel?
— Wieża i zaplecze. Głównie obserwacja. Teraz, gdy las padł, widok na szlaki jest świetny. To nasze oczy. System wczesnego ostrzegania.
Liora zerknęła na Corleya.
— A droga?
Corley wzruszył ramionami.
— Góry. Śnieg w zacienionych miejscach, luźny kamień. Czasem drobne mutanty, ale bardziej straszą niż atakują.
Liora wróciła spojrzeniem do Agi.
— Co ty myślisz, że się tam stało?
Aga zawahała się.
— Jeśli mam zgadywać… Dywizja albo bandyci. Może jacyś dezerterzy od czarnych. Włócznie i nomadzi nie zapuszczają się w tamte strony. Dlatego ta cisza jest dziwna.
— Jeśli znajdziemy ślady, że ktoś tam był i odszedł… — dodała Liora spokojniej — …co jest ważniejsze: trop czy informacja?
— Informacja. — odpowiedziała Aga bez wahania. — Jar musi wiedzieć. Reszta zależy od sytuacji i waszej oceny.
Corley kiwnął głową.
— Najpierw zobaczmy wieżę z bezpiecznej odległości. Potem zdecydujemy, co dalej.

Noa i Liora

Wiatr rzeczywiście pomagał. Niósł pył, chłodził twarze, zagłuszał kroki i zapach. Corley prowadził pewnie, bez zbędnych słów, skracając drogę tam, gdzie dla kogoś z zewnątrz była tylko ściana kamienia. Noa szybko złapał rytm marszu, ciężar przestał przeszkadzać, stał się częścią ruchu. Liora trzymała się blisko, tak jak kazał, ale nie wyglądała na kogoś, kto potrzebuje prowadzenia za rękę.
Minęli pierwsze zwężenie doliny, potem drugie. Teren zrobił się bardziej poszarpany. Wiatr ucichł. Corley zatrzymał się nagle i uniósł rękę. Bez słowa. Wszyscy zeszli niżej, między skały.
— Patrzcie — rzucił cicho.
Kilkaset metrów dalej, w płytkim zagłębieniu terenu, coś się poruszało. Najpierw wyglądało jak szarpanina zwierząt. Dwie duże sylwetki. Zbyt duże jak na wilki. Jedna przygwoździła drugą do ziemi, ale to nie było czyste polowanie. Za dużo ruchów, za dużo siły. Kończyny poruszały się pod złymi kątami. Jeden z mutantów wydał dźwięk, który nie był ani wyciem, ani rykiem. Coś pomiędzy. Coś, co nie powinno istnieć. Drugi jeszcze przez chwilę się ruszał.
Potem wszystko ucichło. Zwycięzca nie odszedł od razu. Stał nad ciałem, jakby nasłuchiwał. Jakby wiedział, że nie jest sam. Corley nie ruszył się ani o centymetr. Dopiero kiedy mutant odszedł, powoli, ciężko, znikając między skałami, przewodnik opuścił rękę.
— Mieliśmy szczęście — powiedział cicho. — Albo nie byliśmy tym, czego szukał.
Nie tłumaczył dalej. Ruszyli.

Ostatni odcinek był najgorszy. Podejście, luźne kamienie, brak osłony. Ale w końcu zobaczyli ją. Wieżę. Stara konstrukcja do obserwacji lasów. Drewniano-metalowa, wysoka, wyniesiona ponad skały. Na dachu kilka anten dodanych później, już po wojnie. Część pogięta, część jeszcze stała. Obok resztki zabudowań: mała szopa, zardzewiały zbiornik na wodę, ślady po ognisku. I cisza.

Corley zwolnił, spojrzał na Noa, sięgając po lornetkę.
— Tu coś się wydarzyło — powiedział spokojnie. — I to nie było dawno temu.
Nie było śladów ciężkiego sprzętu. Żadnych gąsienic, żadnych kolumn. W okolicy nie było żywej duszy. Drzwi do wieży były uchylone. Poruszały się lekko na wietrze.

Wół

Hanka słuchała w milczeniu, ale widać było, że łapie każde słowo. Kiedy wspomniał o silniku, skinęła głową i od razu podeszła bliżej, zaglądając tam, gdzie wskazał.
— Mówiłam, że to nie jest fabryczne — mruknęła. — Ale nikt nie wiedział, z czego to dokładnie jest.
Kiedy Wół zaczął rozkręcać osłonę, metal zaskrzypiał, jakby miał coś przeciwko. Śruby puściły niechętnie. W środku było gorzej niż wyglądało z zewnątrz: brud, osad, stare oleje zmieszane w coś, co bardziej przypominało błoto niż smar.
— Filtry… — Hanka prychnęła. — Jak są, to pewnie pamiętają jeszcze poprzednią epokę.
Ale były. Zabite niemal na kamień.
— No i masz — rzuciła. — Dławi się, bo nie ma czym oddychać.
Wół mógł je wyjąć, oczyścić na tyle, na ile się dało, ale od razu było jasne: to rozwiązanie na chwilę.
— Niżej mamy magazyny części — dodała po chwili Hanka, wycierając ręce o spodnie. — I stare sekcje techniczne. Jeszcze z czasów, zanim to wszystko się zapadło. Może coś tam znajdziemy. Może nie.
Spojrzała na niego z ukosa.
— Moi „koledzy technicy” poszli właśnie tam. Ale jak chcesz coś zrobić porządnie to będziemy musieli zrobić to sami. Pewnie siedzą tam na dole, chleją piwo i rżną w karty.

Zeszli niżej krętą klatką schodową, a następnie korytarzem niżej ruszyli przed siebie. Beton ustępował miejscami surowej skale, potem znów wracał. Ściany były wilgotne, gdzieniegdzie woda sączyła się cienkimi strużkami. Oświetlenie robiło się rzadsze. Lampy co kilka metrów, niektóre mrugały, inne świeciły słabo jakby ostatkami sił. Dźwięk generatora z góry zamienił się w głuche, odległe dudnienie.
— Tu kiedyś była infrastruktura serwisowa — rzuciła Hanka półgłosem. — Pompy, zawory, jakieś sterownie. Teraz to bardziej złomowisko.
Minęli pierwsze pomieszczenie. Stare szafy techniczne, otwarte, wyprute z kabli. Dalej leżały fragmenty rur, zaworów, jakieś silniki bez obudów.
— Szukamy filtrów, przewodów, czegokolwiek, co się nada — dodała.
Wtedy Wół mógł to zauważyć. Ślady na podłodze, w cieniu jednej z lamp. Jakby ktoś tu niedawno przeciągał coś ciężkiego. W stronę jeszcze niższych poziomów. Ale ślady nie wyglądały, jakby ktoś coś ciągnął w panice. Raczej równo jak transport. Hanka też to zobaczyła. Zatrzymała się.
— Moi ludzie poszli tędy… — powiedziała ciszej. Echo odpowiedziało im z dołu. Nie tylko ich własne.

Fruwacz

Ravel patrzył na niego przez chwilę bez ruchu. Gogle nie zdradzały niczego, twarz ukryta, sylwetka nieruchoma jak element krajobrazu.
— Nie. Jestem pośrednikiem. — odpowiedział po chwili.
Krótko. Bez emocji. Zrobił jeszcze jeden krok bliżej, ale nie w stronę Fruwacza. Obok, jakby ustawiał się względem przestrzeni, nie człowieka.
— Daj.
To nie było polecenie rzucone ostro. Raczej stwierdzenie, że tak właśnie się stanie.
Dłoń Fruwacza z kartą zatrzymała się na moment w pół ruchu, ale Ravel nie sięgnął od razu. Najpierw spojrzenie znów opadło na płytkę na jego szyi. Minimalne skinienie głową. Dopiero wtedy wyciągnął rękę. Ruch był płynny. Karta zniknęła w jego dłoni. Bez sprawdzania, bez oglądania.
— Zgadza się.
Cisza. Wiatr przeszedł przez obóz, poruszył brezentem. Jedno z ciał lekko drgnęło pod podmuchem, jakby przypominając, gdzie stoją. Ravel odwrócił się.
— Idziesz?
Ruszył w stronę samochodu stojącego przy obozie. Stary, ale utrzymany. Nie wyglądał jak łup, raczej jak narzędzie do wypadów. Drzwi od strony pasażera już były uchylone.
— Wsiadaj.
Nie obejrzał się, czy Fruwacz idzie. Po prostu usiadł za kierownicą. Silnik odpalił od razu. Równo. Bez zawahania, jakby był pewien, że chłopak wsiądzie.