красота требует жертв

[GreK]

Skołowaciała — przemknęło przez głowę kowalowi. — Ktoś ją przez łeb za mocno trzepnął i zdurniała… albo strach jej w głowie wszystko pomieszał.

— Coś mi się widzi, że na durno ja się starał, żeby ciebie od ściany odpiąć…

Władimirowicz powiedział to z ciężkim, szczerym smutkiem. Nie udawanym. Dziewucha zdawała się nie pojmować, jaki koniec ją czeka. A jeśli jej się w głowie poprzewracało — to i robota z nią będzie jak z krzywym żelazem. Niby jest, ale kuć nie ma jak.

Skrzywił się.

— Nie ty mnie — warknął nagle — lecz ja ciebie mam tu indagować!

Irytacja podeszła pod skórę. Za szybko. Za łatwo.
Źle. To idzie źle.

— Nie pojmujesz, głupia — ciągnął już niżej, twardziej — że przez twój upór nie tylko ty zginiesz? W mękach. Długo.

Pochylił się lekko nad stołem.

— Ale i mnie wciągniesz za sobą.

Krótka pauza.

— A ja mam do czego wracać.

Spojrzenie mu stężało.

— Mam Nadiejkę. Niebogą. Ona beze mnie...

Uderzył dłonią w stół, zabijając niewypowiedzianą myśl jak muchę. Wyprostował się powoli.

— I nie będę patrzył, jak przez twoje milczenie ktoś mi ją na szwank naraża.

Dłonie zacisnęły się na blacie.

— Więc zacznij gadać.

W ostatnim zdaniu zawrzeć miał groźbę, lecz głos mu się załamał, podły zdrajca, i zabrzmiała jak prośba.

[Zell]

Kobieta jedynie patrzyła na kowala dłuższą chwilę nim w końcu odbiła się dłońmi od ściany na jakiej się wspierała, aby w ten sposób przysunąć się ku Michaiłowi i wyciągając ku niemu szyję odezwać się głosem zawierającym w sobie ociupkę wyzwania.
- Nie. I co teraz?

[GreK]

Skołowaciała.
— Dlaczego?

Zmarszczył brwi. Nie składało mu się to w całość.

— No, poczemu ty taka durna…

Umysł kowala nie nadążał. Kręcił się w kółko, jak pies na łańcuchu.
Nie pojmował, czemu baba tak uparcie milczy.

Nie ze strachu. Nie z bólu.

To było gorsze.

— Nie rozumiem — mruknął już ciszej, bardziej do siebie niż do niej.

[Zell]

- Co ci zaoferowali? - zapytała nagle - Czy zagrozili?

[GreK]

— Zaoferowali? Zagrozili? — Michaił spojrzał na nią jak na niespełna rozumu. — Dobrodiej każe, człowiek czyni. Tak to idzie.
Wstał. Ława zaskrzypiała.

Machnął ręką.

— Nie chcesz gadać… trudno.

Westchnął. Długo. Nie z gniewu. Smutno.

— Zapamiętaj jedno.

Odwrócił się jeszcze na moment.

— Chciałem ci pomóc.

Pauza.

— Sama nie chciałaś.

[Zell]

Niespodziewanie powietrze przecięło pytanie, jakiego Michaił by się pewnie nie spodziewał, a wychodzące od dziewuchy, jaka szła w zaparte mając przed sobą malujące się zagrożenie bólu i cierpienia.
- Czemu ta Nadiejka jest tak bardzo nieboga dla ciebie?

[GreK]

Zatrzymał się w pół kroku, w drodze po strażnika.

Jakby ktoś go chwycił za kark i cofnął.

Powoli odwrócił głowę. Nie od razu cały się obrócił. Najpierw spojrzenie. Ciężkie.

— Czemu…

Słowo zawisło. Obce. Durne. Nie na miejscu.

Zmarszczył brwi. Coś w nim się zacięło. Jak źle spasowane żelazo.

— Tobie co do tego? — warknął odruchowo, ostro.

Ale nie wyszedł.

Stał.

Przełknął ślinę. Gorzała jeszcze grzała żołądek.

— Nadiejka… — powtórzył ciszej.

Potarł kark.

— Bo jest moja.

Krótko. Twardo. Jak uderzenie młota.

Milczał chwilę.

— Bo bez niej… — urwał. Skrzywił się, jakby coś go ukuło pod żebrami. — Bez niej dom to tylko ściany. Bo ona moja. Tylko moja i ona jedna mi została.

Odetchnął ciężko.

— Bo nikt jej nie podniesie, jak upadnie. Nikt jej wody nie przyniesie. Nikt ognia nie rozpali.

Spojrzał na dziewczynę uważniej.

— A czemu pytasz?

Głos miał niższy.

— Co ty możesz o tym wiedzieć, a?

[Zell]

- Ale co się z nią stało? - naciskała dalej na odpowiedź - Narodziła się taka?
W kobiecie paradoksalnie nie było widać strachu. Może przekroczyła już jego granicę? Może poznała go tyle, że przestał on robić na niej wrażenie?
- Czemu sama się nie podniesie?

[GreK]

I znowu deja vu.

To już było.
Albo dopiero będzie.

Padło to pytanie… prawda?
Tylko z innych ust.

Vsevolod.

— Narodziło się takie?

Tak powiedział.

Powiedział?

Nie.

Michaił zmarszczył brwi. Coś drapało od środka czaszki. Głębiej niż myśl. Jakby pazur szukał wyjścia, skrobał o kość.

Nie tak było.
Albo właśnie tak.

— Narodziła się taka?

Teraz ona.

Czy… powtórzyła?

Czy on sobie dopowiedział?

Spojrzał na nią dziwnie. Za długo. Jakby chciał zobaczyć, czy jej usta poruszyły się naprawdę, czy tylko mu się zdawało.

Korytarz gdzieś za plecami zaszumiał. A może to w głowie.

Oni to wiedzą.
Albo chcą, żebym myślał, że wiedzą.

Serce uderzyło mocniej.

— Czemu się tak interesujecie… — mruknął pod nosem, bardziej do siebie niż do niej.

Zmowa.

Słowo przyszło samo. Ciężkie. Obce. A jednak pasowało za dobrze.

Cofnął się o pół kroku. Potem znów stał w miejscu. Nie był pewien, czy się ruszył.

— A co się, kurwa, czepiłaś… — wychrypiał w końcu.

Ale głos nie był pewny.

I przez krótką chwilę nie wiedział, czy odpowiedział jej… czy komuś, kto pytał wcześniej.

[Zell]

- Z ciekawości. Po prostu ciekawości. - odparła powoli obserwując rozmówcę jak dzikie zwierzę do jakiego trzeba podchodzić ostrożnie - Co cię skłoniło do posłuszeństwa im. Czy wystarczyło, że dostałeś człowiecze polecenie i jesteś po prostu oślepiony.

[GreK]

Michaił zesztywniał.

Coś drgnęło mu pod okiem.

— Z ciekawości? — powtórzył powoli, jakby smakował słowo i od razu chciał je wypluć. — Z ciekawości to ja ci zaraz brzuch rozpruję, dziewucho, żeby sprawdzić, co tam tak mądrze w środku gada.

Pół kroku do stołu. Pochylił się nad nim gwałtowniej, niż zamierzał. W oczach pociemniało. Z gniewu? W nozdrza uderzył mu zapach mięsa, samogona i wilgotnego kamienia.

— Ty myślisz, że to zabawa? — wychrypiał. — Że ja tu siedzę dla ciekawości?

Dłoń sama zacisnęła mu się na brzegu stołu. Twardo. Jeszcze chwila i zawoła Dragosa. Kazać ją znowu przypiąć do ściany. Do żelaza. Tam było prościej. Człowiek wiedział, gdzie stoi.

Już nawet nabrał powietrza.

I zawahał się.

Bo patrzyła.

Nie jak skazaniec. Nie jak ktoś złamany. Ostrożnie. Jakby naprawdę czegoś szukała pod jego skórą. Jakby nie pytała dla kpiny.

Durak.

Powinien skończyć tę rozmowę. Zawołać strażników. Oddać ją z powrotem pod łańcuchy i mieć święty spokój.

A jednak...

coś go uwierało.

Ta ciekawość. Durna. Nie na miejscu. Jak gwóźdź wbity pod paznokieć.

Michaił osunął się ciężko z powrotem na zydel. Potarł twarz dłonią.

— Oślepiony… — mruknął.

Parsknął krótko.

— Ty gadasz jak ktoś, kto nigdy głodu nie widział. Nigdy zimą drewna nie liczył. Nigdy nie patrzył, jak dziecko ci słabnie, bo nie ma czym pieca napalić.

Spojrzał na nią spode łba.

— Człowiek nie słucha dlatego, że chce. Człowiek słucha, bo świat go wcześniej nauczył, co się dzieje z tymi, co nie słuchają.

Znów zerknął ku drzwiom.

Jedno słowo.

Dragos wszedłby i przykuł ją do ściany.

Powinien to zrobić.

A mimo to dalej siedział.