— Bezwstydna płynność nielojalnej materii — syknął do klapy. Zawór w ceramicznym nosie zagwizdał krótko.
Podłogi mają w świecie jedno zadanie: leżą. Robią to od stuleci, w tym samym miejscu, z uporem, za który nikt im nie dziękuje. Ta jedna wykazała inicjatywę. Notturno zamiatał ją osiemnaście razy, od ściany do ściany, zawsze w tej samej kolejności ruchów, i osiemnaście razy zapisał zwykłe klepisko. Gdyby w kącie leżał kwadrat o boku siedmiu węzłów sznurka, zapisałby kwadrat. Zaprawa w szczelinie miała na sobie wiek, ale rzeczy, które zjawiają się w piwnicach z dnia na dzień, potrafią przynieść własną przeszłość tak, jak podróżny przynosi kurz na butach. Klapę wpisał do osobnej rubryki, wysoko, zaraz po skrzyniach i po dziecku.
Automaton bywał u Kirriwima od sześćdziesięciu jeden dni. Dziecko mieszkało za ścianą od zawsze. Zawsze trwało sześćdziesiąt dni, bo pierwszego dnia ściana milczała, a innego Notturno nie znał. Tupot, piski, zabawa, ani jednego zdania w żadnym z jego czterech języków. Litania miała długie, otwarte sylaby, których w pamięci nie znalazł. Dwie nowości jednego wieczoru, jedna awaria rzeczywistości, dwa objawy, a brzęk w skrzyniach stanął trzecim punktem na liście i czekał na kolumnę. Przyszedł mu do głowy kontrrezonans: rwany rytm uderzeń w ścianę wybiłby litanię z taktu. Pomysł miał dziurę wielkości hałasu, który poszedłby w stronę okiennic. Odłożył go na później. Dwie sąsiednie skrzynie brzęczały, ta ze zdrapanym prostokątem milczała, i od niej zaczął.
Zapis zawartości wymagał papieru, a papieru nie miał od chwili, gdy sięgnął po księgę Kirriwima. Jeśli gdzieś leżał wolny, należało go znaleźć, zanim wieko pójdzie w górę.
Trzy kroki wzdłuż muru, po własnych śladach w kurzu, od pięty do palców. Okiennice naprzeciwko stały zamknięte. Pod blatem mieszkała ciemność, a wizjery klikały w niej na oślep, więc wsunął tam mosiężną dłoń na pamięć i próbował namacać stos.
Jeśli papier czekał na miejscu, wziąłby z wierzchu kilka czystych arkuszy i wsunąłby je płasko do torby, między twardą okładkę cudzej księgi a znoszoną skórę. Resztę stosu zostawiłby w spokoju. Na blacie zostawiłby dwa miedziaki, jeden na drugim, bez brzęku. Jeśli papieru tam nie było, wróciłby do skrzyni bez dalszych poszukiwań.
Trzy kroki z powrotem. Przyklęknął przy wieku.
Z bocznej kieszeni torby, spod krzesiwa, wydobył mały płaski nożyk do przycinania piór. Szparę skrzyni zalepiono łojem, pożółkłym i kruchym, pękniętym już wzdłuż jednego boku. Notturno próbował wykruszać go czubkiem ostrza, kawałek po kawałku, mierząc głębokość kciukiem, a okruchy chował do kieszeni skafandra, bo materiał uszczelniający zawsze się przyda. Lewą dłonią stukał w blachę na udzie, jedno uderzenie na każdą długą sylabę. Gdy głos milkł, palec zawisał nad blachą, a ostrze stawało w szparze i czekało.
Pod łojem pokazały się kołki. Drewno tam, gdzie zwykle idzie żelazo. Prawe kolano oparł o środek wieka i przeniósł na nie całe sto trzydzieści siedem kilogramów, żeby deski nie ruszyły się, zanim sam zdecyduje, w którą stronę. Lewą stopę zaparł o podłogę, żeliwny bark przycisnął do krawędzi skrzyni. Trzysta osiemdziesiąt dwie śruby w tułowiu przejęły to, co u istot z mięsa robią ścięgna, i zgrzytnęły cienko, wszystkie naraz.
Nożyk odłożył na kant skrzyni, a z torby wyjął krótki stalowy łom z zestawu badacza podziemi. Spłaszczony koniec wsunął pod brzeg pierwszego kołka i obracał go o ułamki. Drewno ciągnięte prosto trzaska, a trzask w piwnicy niesie się daleko. Gdy lewa dłoń przeszła do wystającego końca, stukanie na udzie ustało i rytm przejęła głowa: długa, długa, pauza. Dwoma palcami próbował wykręcić kołek z gniazda i ułożyć go na kancie skrzyni w rządku, równolegle do poprzedniego, w tej samej odległości od sąsiada. Kołek, który nie puścił, dostawał jeszcze jedną próbę, od innej strony.
Jeśli kołki puściły, zwolnił docisk kolana, odsunął kubek na długość ramienia od szczeliny, bo z wnętrza mógł iść gaz, a płomień nie powinien go spotkać, i oburącz próbował unieść wieko na szerokość dłoni. Jeśli materia stawi opór, zablokuje łom w szczelinie i przeniesie ciężar ciała z powrotem na wieko, utrzymując dotychczasową, minimalną nieszczelność.